Uyku Eğitimi ve Uyku Eğitimi Yöntemleri (Tracy Hogg, Kim West, Ferber)

Kaan'a uyku eğitimine başlamadan önce kafamda bir sürü soru işareti vardı. Oğlumu ağlatarak bir eğitim vermek istemiyordum ama bir yandan da biran önce kendi kendine uyumayı öğrenmesini istiyordum. Hamileliğim dolayısıyla bu konuyu daha fazla ağırlaşmadan ne kadar hızlı çözersem benim için o kadar iyi olucaktı. Önce nasıl bir uyku eğitimi verebilirim diye araştırdım, onu ağlatmadan üzmeden de bir yol olmalıydı. Sonra zor geçicek bu dönem için kendimi hazırladım, artık emindim geri adım atmayacaktım. Sinirlerim yıpransa da çok yorulsam da geri adım atmayacak, oğluma kendi kendine uyumayı öğretecektim. Kafamdaki sorular için ve doğru bir yolla bu eğitimi vermek için bir uzman psikologdan destek aldım ve kafamdaki tüm soruları kendisine sordum.

Sizde uyku eğitimiyle ilgili kafanıza takılan bazı soruların cevaplarını bu yazıda bulabilirsiniz.

İşte o sorularım ve Uzman Psikolog Özlem Özdamar Mandı'nın cevapları!

Uyku eğitimi gerekli midir?

Uyku insanoğlunun doğduğu andan itibaren en önemli ihtiyaçlarındandır, öyle ki bebekler daha doğmadan önce annelerinin karnında uyurlar. Dolayısıyla çocuklar uyumayı aynı nefes almak ya da dışkılamak gibi doğuştan biliyorlar. Çocukların sürekli uyanıyor olmasındaki sorun bebeklerin uyku döngüsü ile yetişkinlerin uyku döngüsünün birbirlerinden farklı olmasındadır, özellikle ilk 6 ayda REM ve NON-REM (Derin Uyku) döngüleri 45 dakikada 1 oluyor, dolayısıyla çocuk her 45 dakikada bir defa hafif uykuya geçmiş oluyor. Yetişkinler hafif uyku evresinde, yastıklarının şeklini ya da uyku pozisyonlarını değiştirerek tekrar uykuya dalabiliyorlar, (nadiren de olsa J)bazı çocuklar da hafif uykudan derin uykuya geçmekte daha becerikli olabiliyor. Ancak çocukların uyandığı o her evrede emzirme, pışpışlama ya da ayakta sallama yöntemleri uygulanırsa çocuk hafif evreyi kendi kendine atlatamamayı öğreniyor ve her uykuya geçiş için anneye bağımlı hale geliyor. Bu da her döngüde yani gece boyunca çocuğun annesine ihtiyaç duyması, hem çocuğun hem de annesinin uykusuz kalmasına sebep oluyor. Böyle durumlarda da uyku eğitimi hem çocuğun sağlıklı gelişimi için hem de annenin sağlıklı uyku uyuyabilmesi için gerekli hale getiriyor.

Uyku Eğitimi Vol. 2; Neden Uyku Eğitimine Başladık???

Bebekte bir düzen oluşturmak hayatı gerçekten kolaylaştırıyor çünkü bebek bir süre sonra bu düzene alışıyor ve kendini güvende hissediyor, bu yemek konusunda da uyku konusunda da diğer birçok konuda olduğu gibi geçerli.

Kaan ek gıdaya geçtiği günden itibaren bir yemek düzenimiz var bizim ve bu hiç değişmedi. Fakat bu düzeni, bu rutini, uyku konusunda bu güne kadar oluşturamadık malesef çünkü Kaan'ı 16 ay emzirdim ve emzirdiğim süre boyunca Kaan hep emerek memede uyuyakaldı. Doktorum her ne kadar memede uyumasına izin verme, alışmasın, biraz sersemleyince hemen yatağına yatır desede, ben yapamadım. Teorikte evet çok doğru olabilir, daha bebekken yatağında uykuya dalmaya alışmış olsa çok daha önce uyku eğitimimizi tamamlayabilirdik fakat Kaan sersemlediğinde memeden ayırdığım anda uyanıyor ve tekrar emmek istiyordu, bu sebeple ben bunu hiç uygulayamadım.

16 ay sonunda Kaan'ı memeden kestiğimde, uykuya geçiş nesnesi olarak anneyi seçti. Kokuma alışık olduğu için bana sarılarak uyumaya başladı. Ben de yeni memeyi kestiğimiz için bir de kendimden ayırıp bir travma daha yaratmak istemedim, memeden kesmek onun için zaten yeterince zordu. Bana sarılıp çok kısa süre içinde uyuyordu, ben de yatağına yatırıyordum. Bir süre sonra Kaan'a uyku eğitimi vermeye karar verdim, 3 gece bunu denedik iyi gidiyorduk ama Kaan 3. gecenin sonunda çok ağlayarak ve huzursuz bir şekilde uyandı, diş çıkardığını farkettim, 4 tane dişi birden aynı anda şişmişti, bu dönem uyku eğitimi için doğru zaman değildi, o yüzden uyku eğitimimizi ertelemişitim. Sonra yaz boyunca yazlıkta aynı odada bazen de aynı yatakta yattık, iyice bana ve kokuma alışmış olacak ki, bağımlılığımız gittikçe arttı çünkü geceleri uyanmaya başladı bunu İstanbul'a döndüğümüzde odaları ayırdığımızda anladım.

Uyku Eğitimi Vol. 1

Kaan'ı memeden kesmeden önce tek korktuğum şey onu nasıl uyutacağımdı. Kaan emerken memede uyuyakalıyordu ve sonra yatağına yatırıyordum, gece uyanmalarında da biraz emiyor ve yine memede uyuyakalıyordu. Doğduğu günden beri daha farklı bir şekilde uyutmamıştım. Memeden kesmeyi düşündüğüm zamanlarda beni en çok endişelendiren konuydu, çok stres oluyordum.

Memeyi keserken aynı zamanda uyku eğitimi de vermeyi düşündüm fakat memeden kesme çalışmalarımızın ilk gecesinde yaşadıklarımızdan sonra bunun Kaan için çok ağır olacağına karar verdim ve hemen vazgeçtim. Memeden keserken birkaç gece Kaan'ı yanımızda yatırdık, bu şekilde sakinleşiyordu ve uyuyabiliyordu gece meme için kalkıp anne diye ağladığında yanında olduğum için hemen bana sarılıp uyumaya devam ediyordu. 

Tam 1 haftada memeden kesmiştim artık meme aramadan hayatımıza devam ediyorduk fakat bu süreçte Kaan bana sarılarak uyumaya alıştı. Ben de emerken alışkın olduğu anne kokusunu aradığını düşündüğüm için bu şekilde uyutmaya karar verdim. Memeyi bırakmak onun için çok önemliydi, doğduğu günden beri alışık olduğu düzen birkaç günde değişivermişti. Terkedilmişlik hissi yaşatmak istemedim ve uyumak için o alışık olduğu anne kokusuna ihtiyacı olduğunu hissediyordum.

Artık yeni bir uyku düzeni başlıyordu bizim için. Her uyku saatimizde odasına gidiyor ve odasındaki koltuğa oturarak onu kucağıma alıyordum. Bana sarılıyor ve ben hafif sallanarak ve biraz ninni mırıldanarak onu uyutuyordum. Aslında Kaan'ı uyutmak korktuğumdan çok daha kolay olmaya başladı, beni hiç yormuyor, kısa bir süre içinde kucağımda uyuyakalıyordu ve sonra onu yatağına yatırıyordum.